Trump Mayıs'ta Pekin'de: Ticaret Savaşının Kaderini Belirleyecek Zirve

Dünya ekonomisini doğrudan etkileyen iki süper güç, uzun bir gerilimin ardından nihayet aynı masaya oturmaya hazırlanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, 14-15 Mayıs 2026 tarihlerinde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Pekin'de yüz yüze görüşecek. Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt'in yaptığı resmi açıklama, küresel piyasaların gündemine bomba gibi düştü.

Tarihin En Kritik Ticaret Görüşmelerinden Biri

Bu ziyaret, Trump'ın ikinci döneminde Çin'e yapacağı ilk başkanlık ziyareti olma özelliği taşıyor. İki liderin son büyük teması Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleşen APEC zirvesiydi. O görüşmede sağlanan kırılgan ateşkes, Mayıs'ta kalıcı bir zemine oturtulmaya çalışılacak.

Beyaz Saray'ın açıklamasına göre Trump ve eşi Melania, Xi ile eşi Peng Liyuan'ı ilerleyen dönemde Washington'da da ağırlayacak. Diplomatik trafik iki yönlü işliyor; bu da tarafların en azından görünürde ilişkiyi normalleştirme niyetinde olduğuna işaret ediyor.

Buraya Nasıl Gelindi?

2025-2026 döneminde ABD-Çin ilişkileri iki ayrı cephede gerildi. Bir yanda Trump yönetiminin geniş kapsamlı tarife ve ticaret kısıtlamaları, öte yanda Çin'in stratejik hammadde ve teknoloji ihracatına getirdiği kontroller. Bu çift taraflı baskı, küresel tedarik zincirlerini derinden sarstı.

Şubat 2026'da ABD Yüksek Mahkemesi, Trump yönetiminin acil dönem yetkilerine (IEEPA) dayandırdığı bazı tarife uygulamalarını sınırlandıran kritik bir karar verdi. Beyaz Saray bunun üzerine farklı yasal araçlara (Section 301, 232 gibi) yöneldi. Bu hukuki dönüşüm, Pekin nezdinde müzakere masasındaki güvence sorularını da beraberinde getirdi.

Zirve ilk başta daha erken bir tarihte planlanmıştı; ancak İran-ABD/İsrail çatışmasından kaynaklanan operasyonel ihtiyaçlar nedeniyle ertelendi. Mart 2026'da Beyaz Saray yeni tarihler açıklayınca takvim netleşti.

Masada Ne Var?

Gündemin merkezinde ticaret var; ama tek konu bu değil. Birbiriyle bağlantılı birçok başlık zirveye taşınıyor:

• Tarifeler ve Section 301 soruşturmaları: ABD'nin Çin mallarına uyguladığı tarifelerin geleceği müzakere masasının en sert kalemi olmaya devam ediyor.
• Nadir topraklar ve kritik hammaddeler: Çin'in ihracat kısıtlamalarıyla tehdit ettiği bu alanda Batılı sanayi doğrudan etkileniyor.
• Tarım ve soya alımları: Çin'in 2025 sonu ile 2026 başında ABD'den soya alımlarını artırdığı bildirildi. Zirve öncesinde bu taahhütlerin boyutu yatırımcılar tarafından yakından izleniyor.
• Enerji güvenliği: İran-ABD çatışmasının Hürmüz Boğazı'nı etkilemesi petrol fiyatlarını yukarı iterken, Çin'in enerji tedarik kaygıları da masaya yansıyacak.

Piyasalar Ne Beklentisiyle Giriyor?

İran savaşı kaynaklı gerilim halihazırda enerji piyasalarında sert dalgalanmalar yarattı. Mart 2026 başında Brent ve WTI petrol fiyatları tek bir seansta çift haneli yüzdelerle sıçradı; bu, 2022'den bu yana görülen en sert hareketti.

Trump-Xi zirvesi olumlu geçerse piyasalarda belirgin bir rahatlama bekleniyor: Risk priminin düşmesi, ticaret odaklı hisse senetlerinde toparlanma ve emtia fiyatlarında stabilizasyon bu senaryonun temel çıktıları olabilir. Aksi durumda, yani tarifelerin tırmanmaya devam etmesi halinde, küresel tedarik zincirlerindeki maliyet artışları enflasyon baskısını yeniden körükleyecek.

Sahne Arkasında Gerginlik Var

Bloomberg, isimsiz kaynaklara dayanarak Pekin'in zirve planlaması sürecindeki koordinasyon eksikliğinden rahatsızlık duyduğunu bildirdi. Bu bilgi, resmi düzeyde teyit edilmiş olmasa da güvenilirliği yüksek bir iddia olarak değerlendiriliyor. Söz konusu koordinasyon açığı, zirvenin gündemini daraltarak görüşmeyi sadece soya ve tarife gibi pragmatik konularla sınırlı bir toplantıya dönüştürebilir.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise Beyaz Saray'ın tarih açıklamasına eş zamanlı ve açık bir onay mesajı vermedi. Pekin'in iletişim tarzındaki bu temkinlilik, zirve hazırlıklarının tam anlamıyla rayına oturmadığına işaret edebilir.

Üç Senaryo, Üç Farklı Dünya

Senaryo A – Başarılı Müzakere: Liderler tarifeler konusunda kademeli bir takvim üzerinde uzlaşır, Çin ABD tarımı ve enerjisinden alımlarını artırır, teknik çalışma grupları kurulur. Piyasalar kısa vadede rahatlar.

Senaryo B – Sembolik Anlaşma: Zirve diplomatik başarı olarak lanse edilir; ancak sahada tarifeler ve soruşturmalar sürer. Belirsizlik devam eder, yatırım kararları ertelenir.

Senaryo C – İptal ya da Erteleme: İran savaşı veya başka bir dış şok görüşmeyi yeniden raya sokabilir. Bu senaryoda güven kaybı kaçınılmaz; döviz kurları ve enerji fiyatları üzerinde yeni baskı oluşur.

Sonuç: Tek Bir Görüşmenin Ağırlığı

Dünya ticaretinin iki en büyük aktörü arasındaki gerilim, yalnızca ikili bir mesele değil; küresel ekonomik düzenin tamamını etkileyen bir dinamik. 14-15 Mayıs zirvesi, hem tarifeler hem enerji hem de jeopolitik denge açısından kritik bir dönüm noktası olabilir. Piyasalar bu tarihe kilitlenmiş durumda; görüşmeden çıkacak mesaj, 2026'nın geri kalanına yön verecek.