Roubini: ABD'nin Hürmüz Ablukası Çin'i Güçlendirir, ABD'ye Geri Tepebilir

Dünyaca tanınan ekonomist Nouriel Roubini, ABD'nin gündemine giren Hürmüz Boğazı ablukası senaryosuna çarpıcı bir uyarıyla karşılık verdi: Bu hamle İran'ı yıpratmak bir yana, Çin'i fiilen güçlendirebilir.

Roubini Hong Kong'dan Uyardı

Roubini, 13 Nisan 2026'da Hong Kong'da düzenlenen Greenwich Economic Forum'da Bloomberg TV'ye konuştu. Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasının küresel ekonomi açısından hayati önem taşıdığını vurgulayan Roubini, olası bir ablukanın sadece bölgesel gerilimi tırmandırmakla kalmayacağını, aynı zamanda ABD-Çin ilişkilerini de öngörülemez biçimde karmaşıklaştırabileceğini ifade etti.

Roubini'nin tezi özetle şu: Eğer ABD Hürmüz'ü abluka altına alırsa, İran petrolü Batı pazarına ulaşamaz. Peki o petrol nereye gider? Büyük olasılıkla Çin'e. Ve bu da Çin'in hem enerji maliyetini düşürür hem de bölgedeki jeostratejik nüfuzunu artırır.

Hürmüz Boğazı Neden Bu Kadar Kritik?

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği bir dar boğaz. Basra Körfezi'nden çıkan her tankerin mecburen geçtiği bu su yolu, küresel enerji arzının fiili sigorta kapısı gibi çalışıyor.

Çin'in bu denklemdeki yeri ise özellikle kritik. Körfez ülkelerinden yapılan ham petrol ithalatının büyük bölümü Hürmüz güzergâhından geçiyor; dolayısıyla bu boğazın kapanması Çin'in kısa vadeli enerji arzını doğrudan tehdit eder. Ancak Roubini'nin dikkat çektiği paradoks tam da burada ortaya çıkıyor: Eğer İran, Batı'dan dışlanan petrolünü yaptırım riskini göze alarak Çin'e yönlendirirse, Pekin beklenmedik bir indirimli kaynak kazanmış olur.

Piyasalar Zaten Fiyatlamaya Başladı

Piyasalar bu senaryoyu teorik düzeyde tartışırken enerji fiyatları çoktan harekete geçti. Brent ham petrolü, Hürmüz'e ilişkin haber akışının yoğunlaştığı dönemde gün içinde yüzde 8 ila 11 arasında dalgalandı. Bazı analizler kısa vadede Brent'in 100-110 dolar bandına taşınabileceğine işaret ediyor.

Bu tür fiyat hareketleri, enerji maliyetleri üzerinden enflasyon baskısı yaratır. Merkez bankalarının faiz politikaları üzerinde yeni bir belirsizlik katmanı oluşur. Asya borsaları bu duyarlılıktan en çok etkilenen taraf konumunda.

ABD'nin Hesaplaması Tutarsız Mı?

Roubini'nin asıl vurguladığı nokta burada devreye giriyor. ABD, son yıllarda enerji üretiminde önemli ölçüde bağımsızlaşmış olsa da küresel entegrasyon nedeniyle petrol fiyatı şoklarından hâlâ etkileniyor. Üstelik abluka stratejisi diplomatik maliyetler, Körfez müttefikleriyle ilişkiler ve potansiyel deniz çatışması riski barındırıyor.

Roubini'ye göre bu hamle İran'a zarar verirken ABD'ye de geri tepebilir. Çünkü enerji akışlarının yeniden düzenlenmesi sonucunda Çin, hem ucuz petrol elde eder hem de bölgedeki diplomatik kozlarını güçlendirir. Karşılıklı bağımlılık ile karşılıklı zarar kavramları iç içe geçiyor.

Önümüzdeki Dönemde Üç Senaryo

Kısa vadede en olası senaryo: Gerilim, aralıklı tırmanma ve kısa süreli ateşkeslerle devam eder. Piyasalar yüksek oynaklıkta seyreder, ABD-Çin zirvesi ertelenir ya da sınırlı sonuçlarla gerçekleşir. Enflasyon baskısı gündemde kalmaya devam eder.

Daha olumlu senaryo: Diplomasi küçük adımlarla ilerler. İslamabad gibi arabuluculuk kanallarında kısmi uzlaşı sağlanır. Petrol fiyatları kademeli olarak gevşer, piyasalar toparlanır.

Tırmanma senaryosu: Abluka veya uzun süreli nakliye aksamaları kalıcı hale gelirse Çin, alternatif kara hatları ve stratejik petrol rezervlerini devreye alarak konumunu pekiştirir. Küresel büyüme riskleri belirgin biçimde artar. Bu senaryo, büyük güç rekabetinde dengelerin köklü biçimde yeniden kurulması anlamına gelebilir.

Sonuç

Roubini'nin uyarısı, jeopolitik hesaplamaların ekonomik sonuçlarla ne denli çelişkili biçimde kesişebildiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Hürmüz Boğazı'na yönelik her hamle, enerji fiyatları, tedarik zincirleri ve büyük güç ilişkileri üzerinde zincirleme etkiler yaratıyor. ABD'nin İran'ı hedef alan bu stratejisinin en büyük kazananı Çin olabilir; bu ihtimal, Washington'ın maliyet-fayda analizini baştan aşağı yeniden yazmayı gerektiriyor.