ABD'de Ücret Eşitsizliği 10 Yılın Zirvesinde: Zengin-Fakir Uçurumu Genişliyor

Amerikan ekonomisi büyümeye devam ediyor; ancak bu büyümeden herkes eşit pay almıyor. Bank of America Institute'ün son verileri, ücret artışındaki uçurumun son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koyuyor.

Rakamlar Ne Söylüyor?

Bank of America Institute, anonimleştirilmiş banka müşteri verilerini analiz ederek 2026 Şubat ayına ait ücret büyümesi rakamlarını açıkladı. Tablo son derece çarpıcı:

• Yüksek gelirli haneler (üst üçte bir): Yıllık ücret büyümesi yaklaşık %4,2
• Orta gelirli haneler: %1,2
• Düşük gelirli haneler: Yalnızca %0,6

Bu rakamlar vergi sonrası net ücretleri yansıtıyor. Üst ile alt grup arasındaki fark, 2015'ten bu yana hiç bu kadar açılmamıştı. Ekonomistlerin "K-şekilli" büyüme olarak adlandırdığı bu tablo, bir kesimin yukarı çıkarken diğerinin aşağı kaydığını gözler önüne seriyor.

Nasıl Gelindi Bu Noktaya?

Pandemi yıllarına geri dönmek gerekiyor. 2021-2022 döneminde tablo tam tersiydi: İşgücü kıtlığı, perakende ve lojistik gibi sektörlerde ücretleri fırlattı. Düşük gelirli çalışanlar iş değiştirerek ciddi zamlar aldı. O dönemde alt gelir grupları gerçek anlamda kazanım elde etti.

Ancak 2023 itibarıyla rüzgar döndü. İş değiştirme primleri yavaş yavaş eridi. Teknoloji, sağlık ve profesyonel hizmetler gibi yüksek ücretli sektörler güçlü kalmaya devam ederken, düşük ücretli sektörlerde büyüme ivme kaybetti. 2025 sonu ve 2026 başında bu ayrışma giderek derinleşti.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) da benzer bir tablo çiziyor: Şubat 2026'da tarım dışı istihdam 92 bin kişi azaldı ve işsizlik oranı %4,4'e yükseldi. Sağlık sektöründeki dalgalanmalar ve geçici işten çıkarmalar bu düşüşe katkıda bulundu.

Piyasalara ve Ekonomiye Yansımaları

Bu tablo sadece sosyal bir eşitsizlik göstergesi değil; aynı zamanda ekonomik riskler de barındırıyor.

Tüketim dengesizleşiyor. Yüksek gelirli haneler harcama gücünü korurken, alt ve orta gelirli kesimler cüzdanlarını sıkıyor. Bu durum lüks hizmetler ve kaliteli ürünler için talebi ayakta tutarken, geniş tabanlı tüketimi baskı altına alıyor. Perakende ve temel tüketim segmentleri bu baskıyı zaten hissediyor.

Fed'in işi zorlaşıyor. Yüksek gelirli kesimin güçlü harcaması bazı sektörlerde fiyat baskısını sürdürürken, geniş tabanlı ücret artışının zayıf kalması genel enflasyonu farklı bir noktaya çekiyor. Federal Rezerv bu karmaşık tabloyu okurken hem hız kesmek hem de faiz indirmek konusunda daha temkinli bir tutum sergileyebilir.

Kredi riski yükseliyor. Düşük gelirli haneler zayıf ücret büyümesiyle geçinmeye çalışırken kredi kartı ve tüketici kredilerine olan bağımlılık artabilir. Bu durum, tüketici finansmanı piyasalarında bozulma riskini beraberinde getirebilir.

Neden Bu Kadar Önemli?

K-şekilli büyüme, ekonominin yüzeysel olarak sağlıklı göründüğü ancak altında ciddi kırılganlıklar taşıdığı anlamına gelir. Büyüme rakamları olumlu görünse de bu büyüme geniş bir tabana yayılmıyorsa sürdürülebilirlik sorgulanır.

Alt ve orta gelirli haneler ülkedeki toplam tüketimin büyük bir bölümünü oluşturuyor. Bu kesimin satın alma gücü erimaya devam ederse büyüme ivmesini kaybedebilir. Üstelik artan eşitsizlik sosyal gerilimi de besliyor; asgari ücret, vergi politikası ve transferler gibi tartışmalar siyasi gündemin merkezine taşınıyor.

Bundan Sonra Ne Olabilir?

Kısa vadede iki farklı senaryo masada duruyor.

Birinci senaryo: Mevcut tablo devam eder. Alt ve orta gelir gruplarındaki ücret büyümesi zayıf kalmaya devam eder, tüketimde segmentleşme artar ve Fed gevşemede temkinli tutumunu korur. Bu durumda ekonomik yavaşlama riskleri gündemdeki yerini korur.

İkinci senaryo: Politika müdahaleleri devreye girer. Asgari ücret artışları, vergi iadeleri veya transfer ödemeleriyle alt gelir grupları desteklenirse kısa vadede tüketim toparlanabilir ve ayrışma bir miktar daralabilir.

Orta vadede ise tablo daha kritik. Eğer ayrışma sürer ve borç/temerrüt göstergeleri bozulursa finansal piyasalarda risk primi artabilir. Öte yandan işgücü talebinin canlanması ve sektörler arası ücret dengelenmesi gerçekleşirse K-şekilli tablonun sönümlenmesi de mümkün.

Sonuç

ABD ekonomisinde büyüme sürüyor; ama herkes için değil. Üst gelir grubunun ücret büyümesinin alt gruptan yaklaşık yedi kat hızlı olduğu bir tablo, sağlıklı bir ekonominin resmi değil. Bank of America Institute'ün bu verisi hem piyasa izleyicileri hem de politika yapıcılar için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Önümüzdeki aylarda asgari ücret tartışmaları ve Fed'in para politikası kararları, bu tablonun nereye evrileceğini belirleyecek kilit faktörler olmaya devam edecek.