ABD'de Resesyon Riski Yükseliyor: İran Savaşı Ekonomik Görünümü Karartıyor

Brent petrol 96 dolar civarında dalgalanıyor, ABD 10 yıllık tahvil getirisi savaş öncesindeki yüzde 3,97 seviyesinden yüzde 4,31'e fırladı ve Fed'den yıl içinde faiz indirimi beklentileri neredeyse tamamen silindi. İran savaşının tetiklediği enerji şoku, Wall Street'in ekonomik hesaplarını alt üst ediyor.

Goldman Sachs Alarm Verdi: Resesyon İhtimali Yüzde 25

Goldman Sachs, 12 aylık resesyon olasılığını yüzde 25'e yükseltti. Bankanın analistleri, petrolün 100 dolar civarında kalıcı olması durumunda hem büyüme hem de enflasyon patikasının bozulacağını açıkça ortaya koydu. Oxford Economics da küresel büyümede küçük ama ölçülebilir bir aşağı revizyon yaptı; risklerin aşağı yönlü kalmaya devam ettiğini vurguladı.

Mesele yalnızca Wall Street kurumlarının tahmin güncellemesiyle sınırlı değil. Benzin istasyonundaki fiyat etiketi, ekonominin nereye gittiğine dair en net gösterge hâline geldi. ABD genelinde benzinin ulusal ortalaması 3,5 doları aştı; San Francisco gibi büyük şehirlerde pompa fiyatları 6 doları gördü.

Savaş Nasıl Başladı, Nereye Gitti?

28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarıyla başlayan çatışma, küresel enerji koridorlarında risk algısını anında yükseltti. Mart ayının ilk haftalarında Hürmüz Boğazı çevresindeki navlun ve savaş riski sigorta primleri hızla arttı; Brent petrol zaman zaman 100 doların üzerine çıktı. Mart ortasında enerji altyapısına yönelik misillemeler fiyat oynaklığını daha da kızdırdı.

25 Mart itibarıyla tablonun net bir özeti şu: Ateşkes haberleri geldiğinde petrol geri çekilip hisse senetleri toparlanıyor; belirsizlik geri döndüğünde tam tersi yaşanıyor. Piyasalar, savaş manşetlerine adeta bir tik tepkisi gibi yanıt veriyor.

Fed Köşeye Sıkıştı

Merkez bankası cephesinde tablo daha da çetrefilli. FedWatch verilerine göre 2026 içinde faiz indirimi bekleyenlerin oranı hızla geriledi. Hatta Ekim'e kadar bir faiz artışı olasılığı yaklaşık yüzde 25'e kadar yükseldi. Bu, yalnızca birkaç ay önce hayal bile edilemeyecek bir senaryoydu.

Fed'in önünde klasik bir ikilem var: Bir yanda enerji şokuyla beslenen ve yeniden canlanma tehlikesi taşıyan enflasyon, diğer yanda zayıflayan büyüme ve artan işsizlik riski. Bu iki baskı aynı anda varsa merkez bankasının hareket alanı daralıyor. Ekonomistler bu durumu bir kelimeyle tanımlıyor: stagflasyon.

Stagflasyon Korkusu Geri Döndü

Guardian'ın analizine göre kalıcı bir petrol ve gaz şoku, arz kaynaklı enflasyonu tazelerken reel gelirleri aşındırıyor. Şirket kârları düşünce yatırımlar erteleniyor; zayıflayan talep zamanla işsizlik rakamlarına yansıyor. Bu sarmal, hem yüksek enflasyonu hem de durgunluğu aynı anda yaşayan bir ekonomi tablosu çiziyor. 2022'nin enerji krizini yaşayan Avrupa ve gelişmekte olan ülkeler bu hatırayla hareket ettiğinden merkez bankaları son derece temkinli bir tutum sergiliyor.

Finansal sistem açısından da tablo endişe verici. Enflasyon beklentilerindeki kalıcı yükseliş uzun vadeli getirileri yüksek tutarak riskli varlıkları baskılıyor. Bankalar için hem mevduat maliyeti hem de menkul kıymet portföylerindeki değerleme riski artıyor.

İki Senaryo: Çözüm mü, Derinleşme mi?

Önümüzdeki dönem için iki ana senaryo öne çıkıyor:

İyimser senaryo: Sınırlı bir de-eskalasyon ve Hürmüz Boğazı'nda kısmi normalleşme gerçekleşirse Brent 90-100 dolar bandında dengelenebilir. Risk priminin çözülmesiyle tahvil getirileri kısmen geri çekilir, Fed için bekle ve gör tablosu güçlenir. Oxford Economics'in baz senaryosu da buna yakın: enerji şoku kademeli söner, 2026'nın ikinci yarısında enflasyon ılımlaşırken büyüme zayıf da olsa pozitif bir seyir izler.

Kötümser senaryo: Saldırıların enerji altyapısını hedef almaya devam etmesi ve Hürmüz'de uzun süreli bir darboğaz oluşması durumunda petrol kalıcı olarak üç hanelerde sabitlenebilir. Bu tabloda çekirdek enflasyon inatla yüksek kalır, para politikası daha uzun süre sıkı seyreder ve 2026 içinde teknik resesyon ihtimali belirgin biçimde artar.

Ne İzlemeli?

Önümüzdeki süreçte dört gösterge belirleyici olacak: Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiği ve sigorta prim haberleri; ABD haftalık benzin fiyatı güncellemeleri; FedWatch ve 10 yıllık tahvil getirisi; büyük kurumların yeni revizyon notları. Bu dört veri akışı, ekonominin hangi senaryoya doğru evrildiğine dair en erken sinyalleri verecek.

Sonuç olarak İran savaşı, yalnızca bir jeopolitik kriz değil; aynı zamanda küresel ekonominin kırılganlıklarını yeniden gün yüzüne çıkaran bir stres testi niteliği taşıyor. Ve şu an itibarıyla sınav sonucu belirsizliğini korumaya devam ediyor.